Një fotografi. Disa rreshta urimi. Mjaftuan kaq që në rrjetet sociale të rikthehej një nga historitë më të ndjeshme të sportit shqiptar.
Faqja në Instagram pyrrospyrros, e lidhur me figurën e legjendës së peshëngritjes Pirro Dhima, publikoi një postim kushtuar ish-kampionit Leonidas Sabanis, duke e cilësuar “shok sportiv dhe bashkudhëtar për një jetë”.
Në tekst përmendet rrugëtimi i tij në Greqi, medaljet olimpike dhe karriera me ekipin kombëtar grek. Por mungon një detaj që për shqiptarët është thelbësor: Leonidas Sabanis lindi si Luan Shabani, në Korçë, dhe sukseset e para ndërkombëtare i arriti duke përfaqësuar Shqipërinë.
Medalja e parë evropiane që Shqipëria nuk e harron
Përpara se të bëhej medalist olimpik për Greqinë, Luan Shabani kishte hyrë tashmë në historinë e sportit shqiptar. Në Kampionatin Evropian të vitit 1989 në Athinë, ai fitoi medaljen e bronztë në kategorinë 56 kilogramë, duke i dhënë Shqipërisë medaljen e parë në historinë e saj në një Kampionat Evropian të peshëngritjes.
Foto: Viti 1989, Pirro Dhima (majtas) dhe Luan Shabani (djathtas), gjatë një interviste dhënë për gazetarin Bashkim Tufa të gazetës së vetme sportive të asaj kohe, “Sporti Popullorë“, pasi kishin fituar anketën (10 sportistët më të mirë të vitit)
Një vit më vonë, në Aalborg të Danimarkës, ai e përmirësoi edhe më tej këtë arritje, duke fituar medaljen e argjendtë, sërish nën flamurin kuqezi. Këto janë sukseset që i paraprinë karrierës së tij të njohur në Greqi.
Nga Shqipëria në Greqi
Pas ndryshimeve politike të fillimit të viteve ’90, Shabani u largua drejt Greqisë. Atje mori shtetësinë greke, ndryshoi emrin në Leonidas Sabanis dhe nga viti 1993 nisi të garonte me ekipin kombëtar grek.
Me Greqinë fitoi dy medalje olimpike argjendi, në Atlanta 1996 dhe Sidnei 2000, si edhe medalje në kampionate botërore dhe evropiane, duke u shndërruar në një nga figurat më të rëndësishme të peshëngritjes greke.
Karriera e tij u mbyll me një episod të hidhur. Në Lojërat Olimpike të Athinës 2004, medalja e bronztë iu hoq pasi rezultoi pozitiv në testin antidoping dhe u pezullua për dy vjet.
Postimi që riktheu debatin
Në postimin e publikuar së fundmi, emri Luan Shabani nuk përmendet. Figura prezantohet ekskluzivisht si Leonidas Sabanis, me përshkrimin e karrierës së tij në Greqi dhe me fotografinë ku mban flamurin grek mbi supe.
Kjo zgjedhje ka rikthyer diskutimin e vjetër në Shqipëri mbi sportistët që u formuan në sistemin sportiv shqiptar, por ndërtuan karrierën dhe lavdinë ndërkombëtare duke përfaqësuar një shtet tjetër.
Paralele me Pirro Dhimën
Historia bëhet edhe më domethënëse për shkak të lidhjes me Pirro Dhimën. Edhe ai u largua nga Shqipëria në fillim të viteve ’90 dhe u bë një nga peshëngritësit më të suksesshëm në historinë olimpike, duke fituar medaljet e tij nën flamurin grek.
Ndër vite, Dhima ka deklaruar publikisht se e konsideron veten “grek i lindur në Shqipëri” dhe jo shqiptar me origjinë greke. Në intervista të ndryshme ai ka pohuar se identiteti i tij është grek, ndërsa ka shprehur respekt për shqiptarët dhe vendin ku u rrit. Këto deklarata kanë nxitur shpesh reagime dhe debate në Shqipëri.
Një histori që vazhdon të prekë shqiptarët
Rrugëtimi i Luan Shabanit dhe Pirro Dhimës është pjesë e një fenomeni më të gjerë të viteve ’90, kur shumë sportistë shqiptarë u larguan jashtë vendit për shkak të kushteve ekonomike dhe mungesës së mbështetjes sportive.
Shumë prej tyre ndryshuan shtetësi dhe ndërtuan karriera të jashtëzakonshme duke përfaqësuar vende të tjera. Për Greqinë, Leonidas Sabanis është një medalist olimpik.
Për Shqipërinë, ai mbetet gjithashtu Luan Shabani, njeriu që i dhuroi vendit medaljen e parë evropiane në historinë e peshëngritjes. Ndoshta pikërisht për këtë arsye, një postim i thjeshtë në rrjetet sociale mjaftoi për të rikthyer një debat që, edhe pas më shumë se tre dekadash, vazhdon të zgjojë emocione te sportdashësit shqiptarë.
