Dy partitë kryesore të opozitës, Partia Demokratike dhe Lëvizja Socialiste për Integrim do të garojnë më vete në zgjedhjet e 25 prillit, por pavarësisht kësaj, kanë nënshkruar një marrëveshje politike duke i premtuar njëra-tjetrës qeverisje në koalicion në rast se fitojnë zgjedhjet.
Sipas një analize të “BIRN”, të dyja partitë së bashku qeverisë në koalicion mes viteve 2009 dhe 2013, kur kishin 72 deputetë ndërsa LSI ndryshoi krah politik më 2013 dhe ra në opozitë bashkë me PD më 2017. Të dyja këto parti morën 62 deputetë në zgjedhjet e vitit 2017, gjë që do të thotë se të dyja do të duhet të fitojnë së paku nëntë mandate më shumë se katër vjet më parë për të arritur shumicën e thjeshtë parlamentare prej 71 deputetësh.
Deputetët shtesë mund të dalin në shumë qarqe ku fitorja e thellë e socialistëve më 2017 ishte rezultat i garës së ndarë të partive opozitare mes PD, LSI dhe PDIU. Por katër vjet më pas, socialistët duket se po shpresojnë se dy partitë e vogla opozitare, LSI dhe PDIU, kanë humbur një pjesë të konsiderueshme të votave për shkak se kanë katër vjet në opozitë.
Për më shumë, gara më vete që këto parti kanë zgjedhur të bëjnë për 25 prillin në disa qarqe të vendit mund të sjellë mandate të humbura, por nëse këto parti bashkëpunojnë duke “shkëmbyer” vota mes qarqeve të ndryshme, atëherë kanë shanset që të fitojnë mandate që përndryshe u kalojnë socialistëve. Në Dibër, Gjirokastër, Kukës, Lezhë e ndoshta edhe në Korçë e Berat, ndarja e votave të opozitës mund t’u kushtojnë mandate ndërsa bashkëpunimi mund t’u japë mandate që më 2017 nuk i morën dot.
P.sh., në qarkun e Kukësit dalin tre mandate. Rezultati i vitit 2017 u dha demokratëve 2 mandate dhe PS-së, një mandat. Por demokratët e fituan qarkun me rezultatin e tyre më të ngushtë historik: ata morën 50% të votave, mjaftueshëm për të fituar dy mandate, por jo mjaftueshëm për të qenë të sigurt se ky rezultat do të ruhet edhe më 25 prill. Socialistët, të cilët morën 47% të votave më 2017, aktualisht kontrollojnë të treja bashkitë e qarkut dhe kanë objektiv për të përmbysur rezultatin më 25 prill.
Por ndërkohë, në Kukës janë edhe votat e LSI, 7% në vitin 2017 (12% më 2013), të cilat, nëse qëndrojnë më vete prodhojnë zero deputet dhe i japin mundësi PS-së të fitojë mandatin e dytë. Por nëse këto vota i kalojnë PD-së, ose, PD i kalon vota mjaftueshëm LSI-së sa për një mandat të plotë, atëherë PD dhe LSI marrin dy mandate ndërsa PS mbetet me një mandat. Në Korçë, në zgjedhjet e vitit 2017, LSI mori 15% të votave, të cilat nuk ishin mjaftueshëm për të marrë dy mandate, por nuk ishin as shumë larg objektivit për dy mandate.
Rrjedhimisht, nëse supozojmë që LSI nuk ka humbur vota në krahasim me vitin 2017 ose nëse supozojmë se votat e LSI i kthehen PD-së dhe nuk i shkojnë PS-së, rezultati i përgjithshëm në Korçë mund të përmbyset, nga 6 deputetë PS dhe 5 PD+LSI që ishte më 2017, në 5 me 6. Këto disavantazhe të imponuara mbi opozitën nga ndryshimet e njëanshme në Kodin Zgjedhor të ndërmarra nga mazhoranca socialiste e kryeministrit Edi Rama, dukshëm nuk mjaftojnë.
Me pak fjalë, në rast se ndryshimet kushtetuese nuk do të bëheshin dhe PD e LSI do të garonin në koalicion të përbashkët parazgjedhor, sërish atyre do t’u duhet të fitonin rreth 100 mijë vota më shumë se sa në zgjedhjet e vitit 2017 për të mposhtur socialistët. Rrjedhimisht, nëse do të ketë ndryshim zgjedhjesh, gjasat janë që ndryshimi do të duhet të vijë në disa nga qarqet e mëdha si Tiranë, Elbasan, Durrës apo Fier.
